Griekse timing

(tijd) – Eerst de politieke logica. De Duitse publieke opinie heeft grote bezwaren tegen een reddingsplan met Duits geld. Frankrijk, Duitsland en de Europese Commissie willen in elk geval druk zetten op Griekenland om meer te besparen.

De Griekse regering krijgt niet alleen af te rekenen met internationale druk. Het komt in het land tot zware straatprotesten tegen verdere saneringen. De vraag is hoever de Griekse regering kan gaan vooraleer de sociale consensus in het land helemaal in gevaar komt.

De politieke onderhandelingen op Grieks en Europees niveau vergen tijd. Zoals gebruikelijk moeten ze gepaard gaan met enig drama, zoals vergaderingen bij nacht en ontij en internationale topontmoetingen. Op die manier moeten de publieke opinies beter beseffen dat de toestand ernstig is.

Maar wat is de marktenlogica? Traders en grote marktpartijen willen sneller actie zien. Snel en doortastend ingrijpen moet verhinderen dat het wantrouwen op de markten overslaat op Spanje, Portugal en Italië.

Niet alleen de politiek is een psychologisch spel, ook de markten zijn dat. Experten merkten op dat er geen onmiddellijk gevaar is voor een Grieks bankroet. De Griekse rentebetalingen in verhouding tot de totale belastingsinkomsten zijn nog altijd relatief laag tegenover begin de jaren negentig.

Tegelijk waarschuwen diezelfde experten ervoor dat de markten nerveus zijn en dat er een zelfvoedende spiraal op gang kan komen met oplopende renteverschillen, stijgende schuldenlasten, hogere risicopercepties en weer hogere rentetarieven.

In dat opzicht is het beter niet langer te talmen met oplossingen. Waarom geen kredietlijn aankondigen van de eurozone met een rentemarge die weliswaar hoger ligt dan gemiddeld voor euro-staatsleningen, maar lager dan wat Griekenland nu op de markt moet betalen, zo opperde de financiële expert Georges Ugeux op zijn blog.

Er zou al een louter aankondigingseffect zijn waarbij Griekenland tegen betere voorwaarden op de markt kan ontlenen. Het zou ook duidelijk maken dat de euro-partners een financiële neergang van Griekenland niet accepteren.

Het verschil in timingsvereisten van markt en politiek is gevaarlijk. Zij voedt het wantrouwen tegenover de muntunie in haar geheel. Daarom is het belangrijk dat er niet te lang meer wordt gewacht met een overtuigende oplossing voor de Griekse problemen, maar vervolgens moet het echte werk beginnen. 

Hierbij moet de de muntunie zich maar eens bezinnen over een aantal vragen. Heeft het echt wel zin met jaarlijkse criteria te werken in het Stabiliteitspact? Vooral wanneer we weten dat behalve Griekenland nogal wat andere eurolanden die criteria ook overtraden? En zou een draaiboek voor financiële situaties zoals nu niet bijzonder welkom zijn? Want nu is er juridisch misschien geen verplichting om Griekenland ter hulp te snellen, maar de andere kant opkijken lijkt in tegenspraak met de principes zelf van een monetaire unie.

Roland Legrand