Goldman Sachs en Wall Street riskeren zondvloed

Foto AFP

 

De explosieve rechtszaak van de Amerikaanse beurswaakhond SEC tegen Goldman Sachs dreigt de zakenbank en haar Wall Street-collega’s duur te staan te komen. Goldman Sachs mag zich mogelijk opmaken voor een stortvloed aan private rechtszaken, zeker als de bank schuldig bevonden wordt aan het misleiden van zijn beleggersklanten. Reputatieschade en strengere regelgeving dreigen belangrijke inkomstenbronnen van Wall Street uit te hollen.

Van onze correspondent in New York

De rechtszaak die de SEC vrijdag aanspande tegen het onaantastbare geachte Goldman Sachs, blijft nazinderen in de financiële wereld. De belaagde beurswaakhond – die laks toezicht verweten werd in de aanloop naar de financiële crisis – zoomt met zijn beschuldiging van beursfraude aan het adres van Goldman voor het eerst in op de rol die Wall Street-banken speelden in het voeden – en doorprikken – van de zeepbel in de huizen- en hypotheekmarkt.

Volgens de SEC liet Goldman begin 2007 een bevoorrechte hedgefondsklant de onderliggende hypotheken van een financieel product uitkiezen om te speculeren op een ineenstorting van de markt. Goldman verkocht daarop het product aan institutionele beleggers met de bewering dat een onafhankelijke partij de hypotheken geselecteerd had. Kort daarna verloren de hypotheken een groot deel van hun waarde. De beleggers slikten een verlies van 1 miljard dollar. Volgens de SEC misleidde Goldman zijn beleggersklanten, maar de bank houdt haar onschuld staande en belooft zich fel te verdedigen tegen de beschuldigingen.

Schikking

Dat het tot een rechtszaak is gekomen, duidt er volgens specialisten op dat Goldman een schikking met de SEC geweigerd heeft. Een rechtszaak houdt echter serieuze risico’s in voor Goldman. Een schikking heeft immers een belangrijk voordeel: de beschuldigde partij erkent schuld noch onschuld. Dat betekent dat andere partijen de schikking niet in hun eigen rechtszaken tegen Goldman kunnen gebruiken als bewijs dat de bank de wet overtreden heeft. Indien Goldman veroordeeld wordt, beschikken andere partijen wel over potentieel stevige munitie in hun rechtszaken tegen de bank. Bovendien is het dossier dat de SEC voorbereidde een ideale gids voor andere partijen die rechtszaken overwegen, zoals gedupeerde beleggers.

Met de belofte zich stevig te zullen verweren in de rechtbank, wil Goldman mogelijk beleggers ontmoedigen juridische stappen te ondernemen tegen de bank. Maar de SEC-rechtszaak maakt het waarschijnlijk dat nu ook de belangrijkste gedupeerde tegenpartijen in de transactie – de Britse bank RBS (via de overname van ABN AMRO) en de Duitse bank IKB – via een rechtszaak zullen proberen hun verliezen te recupereren. Beide banken zouden juridische acties tegen Goldman overwegen, maar hebben nog geen officiële beslissing genomen.

1 miljard dollar

De financiële schade van rechtszaken door beleggers riskeert ook veel groter te worden dan de sommen die de SEC Goldman kan aanrekenen. De SEC moet zich mogelijk tevreden stellen met de commissie van 15 miljoen dollar die Goldman op de transactie verdiende, plus een boete. Beleggers kunnen daarentegen proberen om het volledige beleggingsverlies van 1 miljard dollar terug te vorderen.

Goldman moet daarnaast vrezen dat de SEC en gedupeerde beleggers nu ook talloze gelijkaardige transacties onder de loep zullen nemen. Goldman en andere Wall Street-banken creëerden net voor de crash tegen een razend tempo hypotheekbeleggingen die het mogelijk maakten tegen de markt te speculeren. De SEC zegt alvast een breed gamma aan producten te onderzoeken, waarbij ook andere banken in het vizier zijn. Rabobank liet intussen al weten dat Wall Street-huis Merrill Lynch zich aan gelijkaardig ‘frauduleus gedrag’ bezondigde bij de verkoop van een hypotheekbelegging. Rabobank spande daarover vorig jaar een rechtszaak tegen Merrill Lynch aan.

Goldman riskeert nog meer rechtszaken. Aandeelhouders kunnen de bank vervolgen voor de financiële en reputatieschade die ze aanrichtte met haar mogelijke frauduleuze praktijken. Na de bekendmaking van het nieuws over de SEC-rechtszaak verloor Goldman vrijdag meer dan 10 miljard dollar van zijn beurswaarde voor de aandeelhouders.

Kleine garnaal

Het is afwachten of ook het topmanagement bij de zaak betrokken wordt. De SEC stelde de verantwoordelijke trader voor de transactie in beschuldiging, maar zegt dat hogergeplaatste managers de transactie goedkeurden. Het is niet uitgesloten dat de trader – een kleine garnaal – onder druk gezet wordt om mee te werken met het onderzoek om zo de verantwoordelijke topmanagers te kunnen vervolgen.

Uit emails van de trader blijkt trouwens dat verantwoordelijken binnen de bank ervan overtuigd waren dat de markt op instorten stond en dat de producten zo snel mogelijk de deur uit moesten. Die emails – en mogelijk gênante onthullingen tijdens de rechtszaak – dreigen het beeld te versterken van cynische en hebzuchtige Wall Street-banken die er niet voor terugdeinzen tegen hun eigen klanten te traden. Goldman riskeert dan ook verdere reputatieschade, niet enkel bij de bevolking maar ook bij professionele investeerders. De rechtszaak geeft extra munitie aan voorstanders van beperkingen op ondoorzichtige tradingactiviteiten door banken. Dat zou een stevige rem kunnen zetten op een belangrijke winstbron van Wall Street.

Kris Van Hamme