China vs Amerika
4 juli, 2010 | door Gert |Vandaag gaat het over de leidende consensus dat China op afzienbare termijn de positie van Amerika zal overnemen. Is Amerika a nation in decline en China hard op weg om hen de loef af te steken? In de jaren ’80 was er de angst dat Amerika zal ingehaald worden door Japan. Dat blijkt nu volledig misplaatst en was gebaseerd op de naive extrapolatie van het toen bestaande verschil in tempo van economische groei in Japan en Amerika. Niemand spreek meer over het Japanse economische wonder. Wat nu met de chinese economie…? PS: Dit artikel moet gelezen worden met een lange termijn visie.
Elk vooruitblik op de toekomst moet wel beginnen met een bespreking van China. Het land herbergt een kwart van de wereldbevolking en er is al heel wat afgepraat over China als toekomstige wereldmacht. Het is voor mij steeds minder waarschijnlijk dat China in dit tempo blijft groeien. En in het geval van China betekent een mindere groei aanzienlijke maatschappelijke en politieke problemen Veel mensen denken dat China de volgende uitdager van de VS zal zijn. Ik ben het daar niet mee eens. Om te beginnen kijken we eens goed naar de kaart van China, dan zien we dat het een zeer geisoleerd land is. China is een soort eiland, het wordt natuurlijk niet in zijn geheel door water omringt, maar ook door onbegaanbaar terrein en onbewoonbare gebieden die het land van de rest van de wereld isoleren. Met Siberie in het noorden, de Himalaya en de jungles in het zuiden en het merendeel van de Chinese bevolking in het oosten van het land zal China niet gemakkelijk kunnen uitgroeien. Er is een spectaculaire toename van rijkdom in de kustgebieden en een toenemende ongelijkheid tussen China’s kust en het binnenland. Het land is ook inherent instabiel, wanneer het zijn grenzen openstelt voor de buitenwereld wordt de kustregio rijk, maar de overgrote meerderheid in het binnenland blijft arm. Dit leidt tot spanningen, conclicten en instabiliteit. Ook leidt het tot economisch, politiek ingegeven beslissingen die resulteren in inefficientie en corruptie.
Ten tweede is China eeuwenlang geen belangrijke zeemacht geweest. Wie vroeger de Noord Atlantische oceaan overheerste had toegang tot de hele wereld, het was de belangrijkste route van heel de wereld. Vanaf 1980 was de handelsstroom over de grote oceaan even groot als die over de Atlantische oceaan. Een land dat de scepter zwaait over de beide oceanen kan het wereldwijde handelsverkeer en daardoor de hele wereldeconomie controleren. In onze eenentwintigste eeuw is een land dat aan beide oceanen ligt enorm in het voordeel (Amerika). De opbouw van een vloot vergt veel tijd, niet alleen om schepen te bouwen maar ook om een goedgetrainde en ervaren marine te krijgen. China is van oudsher ook geen aggresor en heeft nooit zijn macht tot over zijn landsgrenzen uitgebreid. Ik ben van mening dat de Chinese cyclus in de komende 10 jaar zijn overmijdelijke laatste fase zal ingaan. China is allesbehalve een uitdager, maar veeleer een land dat de VS zullen proberen te steunen en bij elkaar te houden als tegenwicht voor de Russen. De huidige economische dynamiek in China gaat zich niet vertalen in succes op lange termijn. . Ik verwacht zelfs niet dat China één verenigd land zal blijven.
In Amerika heerst een diepgeworteld geloof dat de VS aan de vooravond van hun ondergang staan: Rampspoed en oorlogen, grootschalige terkorten, hoge bezineprijzen, schietpartijen op universiteiten, corruptie in het bedrijfsleven en bij overheid- stuk voor stuk heel reeel- wekken de indruk dat de Amerikaanse droom uiteengespat is en dat Amerika zijn bloeiperiode heeft gehad.
Even wat verhelderende cijfers: Amerikanen maken 4% van wereldbevolking uit maar produceren circa 26% van alle goederen en diensten. In 2007 bedroeg hun bruto nationaal product 14 biljoen dollar; vergelijk dit met het BNP van de wereld 54 biljoen dollar. Directe investeringen door buitenlanders zijn in Amerika drie keer zoveel als de investeringen in China. Ondanks de grote zorg dat de VS afhankelijk is van energie uit het buitenland (olie en aardgas) is het land in werkelijkheid één van s’werelds grootste energieproducten. Gezien de omvang van de Amerikaanse economie in het interessant om op te merken dat de VS naar mondiale normen nog steeds onderbevolkt is. De gemiddelde bevolkingsdichtheid van de wereld is 49. Die van Japan is 338, van Duitsland 230 en van Amerika slechts 31. Als we het onbewoonbare Alaska niet meetellen stijgt dit tot 34. Vergeleken met andere sterke economieen zijn de VS dus zeer dunbevolkt. Een economie bestaat uit grond, kapitaal en arbeid. De VS zal nog veel groeien want er is ruimte genoeg om alle 3 te doen toenemen.Waarom is de Amerikaanse economie zo sterk? Het antwoord is: militaire kracht. De VS spelen een allesoverheersende rol op een continent dat ongevoelig is voor invasies en bezetting. Amerika heeft weliswaar oorlog gevoerd, maar er zelf nooit een aan den lijve ervaren (uitgezonderd Pearl Habor). Zijn militaire slagkracht en geografische ligging versterken zijn economische kracht. Andere landen hebben tijd verloren met het herstel na oorlogen. De VS niet, ze zijn er alleen maar groter op geworden. De Amerikaanse Marine heerst over alle oceanen. Of het nu een jonk in de Zuid-Chinese zee is, een Dhow voor de Afrikaanse kust, een tanker en de Perzische golf of een motorjacht in de Caraibische Zee, elk schip vaart onder het wakend oog van de Amerikaanse ruimtesatelieten en zijn koers wordt naar goeddunken van de Amerikaanse marine gagarandeerd….of geweigerd. De gecombineerde marinemacht van de rest van de wereld komt nog niet in de buurt van de Amerikaanse Marine. Hierdoor kan de VS andere landen binnenvallen, maar nooit overkwam dat het land zelf. Hierdoor beheersen de VS uiteindelijk de wereldhandel, die nu het fundament vormt van de Amerikaanse veiligheid en de Amerikaanse rijkdom.
Ik poneer nog een bredere onverwachte stelling, namelijk dat de VS nog maar aan de vooravond staan van hun macht.Het defensiebudget voor het paraathouden van vliegdekschepen in de Perzische golf ligt hoger dan de totale defensiebudgetten van de meeste landen. De VS zijn zo machtig dat het voor de rest van de wereld bijna onmogelijk is om het land tot orde te roepen. Kleine landen zijn kwetsbaar in de wereld en er ontstaat een behoefte aan coalities met andere landen. Voor zwakke landen is het gemakkelijker om met de VS tot een schikking te komen dan om zich aan te sluiten bij een anti Amerikaanse coalitie.Wat geeft er nog kracht aan de Amerikaanse economie? Niets illustreert de Amerikaanse cultuur beter dan de computer en er is niets wat de wereld sneller en ingrijpender kan veranderen dan de opkomst van de computer. Veel meer dan de auto of Coca Cola staat de computer voor de unieke uiting van de Amerikaanse cultuur. Zonder computers en het bedrijfsleven kan een moderne economie niet bestaan & voor het programmeren van computers is Engels, de taal van de computisering, een vereiste. Aan de ene kant moeten landen die zich tegen deze trend willen verzetten het Amerikaanse model van leven en denken actief mijden. Aan de andere kant kunnen landen die de Amerikaanse gebruiken niet overnemen geen moderne economie hebben.
Stem of voeg toe aan: 
2 Reacties op “China vs Amerika”
Door MHAAGEN op 4 juli, 2010 | Reageer
Beste Gert,
Respect voor uw mooi artikel, echt, maar…I beg to differ. Al wat u zegt is zeker waar maar : u bekijkt de zaken maar van één kant. Natuurlijk zal Amerika niet ten onder gaan, zeker niet militair zoals je zo knap beschrijft, maar ook niet economisch, zelfs al zou zoals ik verwacht er een Nieuwe Grote Depressie komen. Het land heeft nog verschillende voordelen : één taal, één volk (iedereen daar, vaak van zeer verschillende afkomst, voelt zich op de eerste plaats Amerikaan), één leider, één munt. Komt daar bij dat “de Amerikanen” geweldig resilient, veerkrachtig zijn. Ze kunnen tegen een stootje of zelf een stoot ! Toch staat deze Reus op lemen voeten : schulden bij de burgers, bij de bedrijven en nog veel meer bij de overheid. De eens zo machtige USD heeft al veel van zijn pluimen verloren (in de 90 % sinds de oprichting van haar centrale bank in 1913 !) en…gààt er nog veel verliezen. Daarmee zal ze misschien wel wereldreservemunt-af worden.
Jim Rogers zei het ooit mooi samenvattend en ik treed hem volmondig bij : de 19de eeuw was de eeuw van het VK, de 20ste die van Noord-Amerika maar de 21ste eeuw zal aan China toebehoren. Unquote. Amerika nam de plaats in de wereld in van het VK, maar zal zelf van die eerste plaats worden verstoten door China. Oh zo ware woorden. China heeft een jonge bevolking die nog wil werken “om er te komen”, het westen kent dat niet meer. China heeft ook één volk, één taal, één munt, één leider. China is de grootste goudproducent ter wereld geworden in no time en is tot de derde of tweede (ik wil er nu vanaf zijn) grootste economie ter wereld uitgegroeid, ook in no time. China is in alles groot, groter, grootst of zal dat worden. Wat China niet zelf heeft (energie, water, voedsel,…) kan het kopen.
China doet nu, en daarin moet ik beamen wat u schrijft Gert, zoals Japan – maar zal de fouten van Japan niét maken. China leert…en heel snel. Ik zou zo nog een uurtje door kunnen gaan maar heb er de tijd nu niet voor en wil trouwens ruimte laten voor anderen in wat ik denk dat een heel interessante discussie kan worden…
Ik ben ook niet echt een China-specialist maar een macro-economisch denker : het grote overzicht, de grote lijnen, van alles een beetje weten, dat is mijn stijl en kracht, als ik dat zo mag zeggen. Ik hoop dat bv. Tom Lassing zich in deze discussie zal mengen, hij is met zijn http://www.beursaccent.nl wèl een grote kenner. En er zijn er nog anderen natuurlijk. Ik ben benieuwd naar reacties…!
Maar wel een knap stukje werk, Gert…
Door Peter op 5 juli, 2010 | Reageer
Gert, Heel mooi uiteengezet.
Super, lekker om te lezen!
Marc,
“China heeft een jonge bevolking” China kampt ook met een enorm vergrijzingsprobleem. Daar naast is de gezondheidszorg slecht, en is een enorm groot deel van de bevolking vergiftigd of ernstig ziek zonder enige kans op hulp. Mensen die met kanker op bed liggen te wachten tot de dood ze zal komen halen…
Een enorm groot deel van de bevolking rookt, en wordt vergiftigd door de industrie die diverse dampen uitstoot en loost in de rivieren e.d.
Dit lijkt wat mij betreft niet op een land met een enorme lange termijn potentieel. Grote delen van het land zijn onbewoonbaar en slecht bereikbaar.. Ik ben het wat dat betreft volledig eens met Gert.
Ik vraag me toch af of de US het gaat redden… Helemaal nu hun economie het loodje dreigt te leggen als de steunmaatregelen uitgewerkt zijn..
Als er dan -zoals Jeroen (?) eerder als stelde) weer enorme steunmaatregelen en stimulus pakketten gaan komen wil ik geen dollars hebben.
Maar voor de lange termijn? Ik moet zeggen dat Mr. Bernanke zo dom lijkt dat het niet eens meer dom kan zijn, ze zijn ergens op uit. Ik weet niet wat maar dit is geen dommigheid. De beste universiteiten ter wereld zijn in Amerika, en de knapste koppen werken mee aan het verzinnen van de maatregelen. Hoe kunnen wij, als amateurs, dat ooit doorzien.
Ik denk dat het allemaal een deel is van iets veel en veel groters. Amerika zet geen stap zonder alle mogelijke scenario’s en gevolgen te bekijken. Zonder een Risk/Reward of kansberekeningen gebeurd er niets.
Ik weet niet waar ze op uit zijn. Maar vergis je niet, onozel zijn ze niet. Flexibel en veerkrachtig des te meer!
Soms lijkt het idioot wat lijders doen, neem Merkel. Haar woorden over de euro waren niet echt lovend. Denk je dat ze onozel is? NEEN! Ze is ergens op uit, Duitsland exporteerd enorm veel. Een lage Euro is natuurlijk erg goed voor Duitsland, Ik weet niet wat de laatste export cijfers zijn, maar vast beter dan een jaar geleden
.
Wellicht zal ze in een nieuwe euro stappen? Geen idee, Maar bottomline is:
De leiders van grote economieën doen echt niet zomaar iets…!
Deze reactie is weer veel te lang en mogelijk onoverzichtelijk geworden. Maar ik hoop dat het overkomt.
Groet,
Peter